آب فوق دااااااغ
برای جوشیدن یک مایع ( تشکیل ، بزرگ شدن و خروج حباب های بخار مایع از سطح آن ) ، لازم است دمای مایع به اندازه کافی بالا رفته باشد تا فشار بخار مایع با فشار هوای اطراف برابر شود . اما اگر مایع به دمایی بالاتر از دمای جوشش برسد ، اما نجوشد ، مایع « فوق داغ » به دست میآید . nasrollahi5.blogfa.com
اما سوال این است که دلیل به جوش نیامدن مایع در دمایی بالاتر از دمای جوشش چیست ؟ پاسخ بسیار ساده است ؛ دلیل این پدیده ، ممانعت کشش سطحی مایع از تشکیل بخار است ؛ مشابه زمانی که شما میخواهید با دمیدن هوا به درون یک بادکنک ، آن را پرباد کنید . ممکن است فشار دمیدن شما از فشار هوای بیرون بادکنک بیشتر باشد ، اما مقاومت جداره بادکنک ، اجازه افزایش حجم آن را نمیدهد .
در مورد آب فوق داغ ، فشاری اضافی برای غلبه بر کشش سطحی نیاز است . این فشار اضافی ، با قطر حباب رابطه عکس دارد ، لذا تشکیل حباب های جدید دشوارتر از افزایش حجم حباب های موجود خواهد بود . nasrollahi5.blogfa.com
امکان فوق داغ شدن در ظروفی با دیواره صاف و محتوی مایعات عاری از ناخالصی ، زیاد است ؛ زیرا امکان تشکیل حباب در این گونه ظروف کم است . اما در ظروف دارای شیار و محتوی مایعات ناهمگن ، به دلیل دربرداشتن حباب های هوای به دام افتاده ، امکان فوق داغ شدن کمتر است . nasrollahi5.blogfa.com
در ماکروفرها ( مایکروویوها ) میتوان پدیده فوق داغ شدن آب را مشاهده کرد ؛ آب به دمایی بالاتر از دمای جوش خود میرسد اما به جوش نمیآید ؛ چراکه بخار آب فرصت هسته زایی پیدا نمیکند . اما به محض ورود یک جسم خارجی ( مثل نمک یا شکر ) به آب فوق داغ ویا هم زدن آن ، آب به طور ناگهانی به جوش میآید و به اطراف پرتاب میشود . اگر این آب داغ بر روی دست و صورت کسی بریزد ، سوختگی شدیدی ایجاد میکند . لذا توصیه میشود که برای به جوش آوردن آب در ماکروفرها ، به آب یک جسم خارجی مثل ماسه یا خرده شیشه اضافه گردد . این کار باعث جلوگیری از تشکیل آب فوق داغ میشود .
در فیلم زیر ، تشکیل آب فوق داغ را درون یک ماکروفر مشاهده کنید .
سلام به همه